01. පරිගණක වෛරස් (Computer Viruses)
පරිගණක වෛරස් යනු පරිගණකයේ ක්රියාකාරිත්වයට හානි කරන හෝ දත්ත විනාශ කරන අනිෂ්ට මෘදුකාංග (Malicious Software) වර්ගයකි. මේවා ස්වයංව පිටපත් වෙමින් පරිගණක ජාල හරහා හෝ පෑන් ඩ්රයිව් (Pen Drives) හරහා පැතිරේ.
වෛරසයක් ඇතුළු වූ විට දක්නට ලැබෙන ලක්ෂණ:
- පරිගණකයේ වේගය අඩුවීම.
- දත්ත හෝ ගොනු මැකී යාම.
- නිතර නිතර පරිගණකය ක්රියාවිරහිත වීම (Restart/Freeze).
- අනවශ්ය පණිවිඩ (Pop-ups) තිරය මත දිස්වීම.
Antivirus මෘදුකාංගයක් භාවිතා කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
02. මෘදුකාංග සොරකම (Software Piracy)
හිමිකම් ඇති (Copyrighted) මෘදුකාංග ඒවායේ අයිතිකරුවන්ගේ අවසරයකින් තොරව පිටපත් කිරීම, බෙදා හැරීම හෝ භාවිතා කිරීම මෘදුකාංග සොරකම ලෙස හැඳින්වේ. මෙය නීති විරෝධී ක්රියාවකි.
පිටපත් කිරීම
මුල් මෘදුකාංගය අනවසරයෙන් පිටපත් කර අඩු මිලට විකිණීම.
අන්තර්ජාලයෙන් බාගත කිරීම
මුදල් ගෙවිය යුතු මෘදුකාංග නොමිලේ ලබා දෙන වෙබ් අඩවි වලින් බාගත කිරීම.
03. නූතන තර්ජන
සයිබර් හිරිහැර (Cyber Bullying)
ඩිජිටල් උපාංග හෝ සමාජ මාධ්ය හරහා තවත් පුද්ගලයෙකුට අපහාස කිරීම, බිය වැද්දීම හෝ මානසික පීඩා පැමිණවීම මෙයට ඇතුළත් වේ.
ෆිෂිං ප්රහාර (Phishing)
විශ්වාසදායක ආයතනයක (උදා: බැංකුවක්) නමින් ව්යාජ ඊමේල් හෝ පණිවිඩ එවා ඔබගේ මුරපද (Passwords) සහ ගිණුම් විස්තර සොරකම් කිරීමයි.
පරිගණක පද්ධතිය ආරක්ෂා කර ගන්නේ කෙසේද?
ඔබ කොතරම් ආරක්ෂිතද?
"වෙනත් අයෙකුගේ මුරපදයක් සොරකම් කිරීමට ව්යාජ පණිවිඩ එවීම හඳුන්වන නම කුමක්ද?"